Veen

Wat een feest! Met z'n allen naar een bruinkoolgroeve! Wij, ambitieuze weldoeners, mogen voor het themavak van het eerste semester, Toekomstige Uitdagingen en Innovatieve Oplossingen, op excursie naar een Duitse bruinkoolgroeve. De eerste dag neemt docent dr. Erik Cammeraat ons direct mee in de ongerepte wildernis van Nederland. We mogen rondbanjeren in de besneeuwde natuur van de Groote Peel rondom Eindhoven en de weelde blijkt groot.

Dit zeldzame gebied is overgebleven van 30.000 ha. hoogveen, na de grootschalige turfwinning voor brandstof vanaf de 13e eeuw. De grote waterplassen, kleine veenputjes, peelbanen en peelvaarten vormen samen de zichtbare geschiedenis van de turfwinning. Rond 1900 was de turfwinning het grootst omdat in Nederland hout schaars werd als brandstof, maar tot begin jaren tachtig is er turf uit dit gebied gehaald. Met toegeknepen ogen en een rijke fantasie waan ik mij even in een afgelegen stukje Lapland. Dit is echte natuur, waar de mensen met hun wetten en belangen vanaf zijn gebleven. Cammeraat vertelt over het nieuwe natuurbeleid van `niet knoeien, laten groeien´. "..en natuurlijk bouwen we er wel een bruggetje overheen, want we willen geen natte voeten krijgen tijdens de natuurbeleving!"  In Zuid-Limburg kronkelt vervolgens de laatste nazaat van het meanderende water, en genieten wij van het zo ‘on-Nederlandse landschap'.

De groeve

Wij, welbespraakte praatgragen, zitten de volgende ochtend stil als mos voor zonsopgang in de bus. De verwachtingen voor de middag liggen hoog. Straks mogen we rondhobbelen in ‘de grootste bruinkoolgroeve van Europa!'. En de verwachtingen worden bevredigd. De groeve Garzweiler II is onvoorstelbaar, mensgemaakt en gigantisch indrukwekkend. Alle buizen en lopende banden lijken met gebundelde krachten de natuurwetten te tarten. Met de buschauffeuse als hoeder van onze veiligheid, zien we de energiemakende krater van gevaarlijk dichtbij. In de centrale zelf wordt op elk hoofd een helm gezet. "Wel oppassen dat je helm niet naar beneden waait, want dat is levensgevaarlijk vanaf deze hoogte! Het is hier hoger dan de dom in Utrecht!."

Onze Duitse gids kan honderduit vertellen over de omvang, capaciteit en hoogte van zijn energiecentrale. Hij laat ons elk hoekje van het enorme nieuwe ketelhuis met gepaste trots zien. We zien de generator, condensator, controle kamer en de ketel. Aan het einde van de hoog- en verstrekkende rondleiding weten we precies hoe in deze centrale energie gemaakt wordt uit de afgegraven bruinkool. Eenmaal weer buiten lopen we, vol informatie, terug naar het begin en zien rechts de watervallen waarmee RWE CO2 afvangt. Helaas mogen we hier geen foto´s van maken, omdat de techniek nog  `in Entwicklung' is. Kritische blikken zijn dan wat lastig.

Tijdens dit alles vlogen de sneeuwballen als een rode draad door deze informatieve excursie, zijn binnen de eerstejaars FPS-ers en docenten hierdoor verscheidene aartsvijanden of bondgenoten voor het leven gevormd, en eindigde de reis met een zoete film in de bus. Zoals dat een schoolreisje betaamt. De jonge pioniers varen voldaan op huis aan, op naar het verslag!